آموزش

آموزش

آموزش ابتدايي ژاپن

آموزش ابتدايي

ساختار آموزشي

مقطع آموزش ابتدايي درژاپن حداكثرمدت زمان6 سال رده هاي سني 12-6 سال به طول مي انجامد.اين مقطع آموزشي اجباري ورسمي بوده وبا دريافت شهريه ازوالدين كودكان ارائه مي گردد. مدت زمان كلاس درس 45 دقيقه است .هدف اصلي مراكزآموزش ابتدايي، ارائه آموزش عمومي مناسب يا مراحل رشد جسمي وذهني كودكان است. برنامه هاي آموزش ابتدايي تا قبل از سال 1992 بر اساس 6 روز در هفته بود اما از آن سال به بعد به تدريج به 5 روز در هفته كاهش يافته است. ارتقا به كلاسهاي بالاتر در دورة ابتدايي به صورت اتوماتيك است. نسبت دانش آموزان به معلمين در دورة ابتدايي 4/19 بوده و به پايه هاي تحصيلي تفكيك نمي گردد. تعداد دانش آموزان در هر كلاس 4/28 نفر است. طبق آمار سال1999،100درصد جمعيت سني12-6سال  اين مقطع را طي مي نمايند.

تعداد معلمان زن

تعداد كل معلمان

تعداد دختران ثبت نامي

تعداد كل ثبت نامي

تعدادمدارس

سال

264512

452849

4575098

9373295

24827

1990

268663

453379

4471355

9157429

24798

1991

-

-

4369221

8947226

24730

1992

278060

461729

4293958

8798082

24676

1993

276887

464431

4202583

86112106

24635

1994

263629

430958

4087655

8370246

24548

1995

262237

425714

3957411

8105629

24482

1996

برنامه هاي آموزشي(شوتوكيوايكو)

برنامه هاي آموزش ابتدايي به دروس عادي (عمومي)،آموزش اخلاق، و فعاليت‌هاي ويژه تقسيم  مي‌شود .از جمله ديگر برنامه ها ميتوان از زبان ژاپني، تعليمات اجتماعي، رياضيات، علوم، آموزش زندگي ومحيط زيست،موسيقي، هنر و كاردستي، خانه سازي، و بدنسازي  نام برد. برنامه آموزش مدارس ابتدايي زمان كافي براي موسيقي ،هنر و تفريحات جسماني فراهم  مي‌آورد. فعاليت‌هايي ويژه نقش مهمي در برنامه كلي آموزش بازي مي‌كند و شامل فعاليت‌هايي چون كلوب‌ها،فسيتوال‌ها(جشنواره ‌هاي)در سطح مدرسه، يارقابت‌ها،مشاركت‌هاي دانش‌آموزي، وديگر فعاليت‌هاي اجرايي توسط دانش‌آموزان مي‌باشد.

معلمان ميزان قابل توجهي از وقت خود را صرف سازماندهي و حضور در فعاليت‌هايي چون سفر‌هاي كلاس، نسيتوال‌هاي سالانه ورزشي وفرهنگي، و مراسم ورودي و فارغ التحصيل مي‌نمايند.(لوئيس،1995).سال رسمي تحصيلي براي دانش‌آموزان ابتدايي 35 هفته به طول مي‌انجامد هر كلاس 45 دقيقه طول  مي‌كشد و بعداز بيشتر موضوعات درسي 10 دقيقه زنگ تفريح وجود دارد. تعداد زنگ‌هاي كلاس درس در هر سال با بالارفتن سطح كلاس افزايش  مي‌يابد. بعنوان مثال، تعداد زنگ‌هاي كلاس اولي‌ها تا كلاس سومي ‌ها طبق برنامه زمان بندي بترتيب 850 ‚910‚ 980 مي‌باشد، درحاليكه براي كلاس‌هاي بالاتر از كلاس سوم اين برنامه 1015مي‌باشد.روزعادي مدرسه از حدود ساعت 8:30 صبح آغاز  مي‌شود و كلاس‌هاحدود 3:50 بعداز ظهر پايان مي‌يابند.نشست‌هاي خودماني در شروع و خاتمه هر روز برگزارمي‌شوند و بيش از 2 ساعت در هر روزصرف زنگ تفريح،غذا و نظافت كلاس‌هاي درس و راهرو‌ها  مي‌شود.طبق سنت، دانش‌آموزان روز‌هاي شنبه را نيمه وقت به مدرسه رفته‌اند (تا ساعت 12:30)، اما از آغاز بهار 1995 كودكان ژاپني دردومين وچ‌هارمين شنبه هر ماه مدرسه نداشته اند.

برنامه هاي آموزشي

ساعات درسي استاندارد در مدارس ابتدايي ژاپن

موضوعات

                                پايه هاي تحصيلي

 

1

2

3

4

5

6

زبان ژاپني

306

315

280

280

210

210

فعاليت‌هاي زندگي

102

105

105

105

105

105

رياضي

136

175

175

175

175

175

علوم

-

-

105

105

105

105

موزيك و كاردستي و خانه سازي

136

140

140

140

210

210

تربيت بدني

102

105

105

105

105

105

آموزش  اخلاق

34

35

35

35

35

35

فعاليت‌هاي ويژه

34

35

35

70

70

70

جمع

850

910

980

1015

1015

1015

منبع : مركز، سوگو، 1991

برنامه هاي درسي بنا به پايه تحصيلي

تعداد ساعات درسي اختصاص يافته به دروس دورة ابتدايي

پايه ششم

پايه پنجم

پايه چهارم

پايه سوم

پايه دوم

پايه اول

مواد درسي

210

210

280

280

315

306

زبان ژاپني

105

105

105

105

-

-

علوم اجتماعي

175

175

175

175

175

136

حساب

105

105

105

105

-

-

علوم

-

-

-

-

105

102

محيط زيست

70

70

70

70

70

68

موسيقي

70

70

70

70

70

68

نقاشي و كاردستي

70

70

-

-

-

-

خانه داري

105

105

105

105

105

102

ورزش

35

35

35

35

35

34

اخلاق

70

70

70

35

35

34

فعاليتهاي ويژه ٭

فعاليتهاي ويژه عبارتنداز : ساعتهاي مشاوره ، مناسبتهاي خاص ورزشي ، جشنها ، بازديد هاي علمي و فعاليتهاي باشگاهي

استاندارد ‌هاي آموزشي

طبق نظر معلّمان مدرسه ابتدايي ماتسو، بسياري از مدارس ابتدايي در حال طرح ريزي استاندارد‌هاي مدارس خود مطابق با برنامة آموزشي جديد منبوشو مي‌باشند.برنامة جديد آموزشي منبوشو ارزيابي مثبت (هيوكا [1] ) دانش‌آموزان را در عوض ارزيابي منتقدانه (هيوتل [2] ) ايجاب مي‌كند فضاي هيوكا اينست كه شما در جستجوي بخش خوب، مشخص كردن بخش‌هاي مورد شناخت ضروري است عقيده بر اينست كه اين مسئله به دانش‌آموزان مي‌انجامد كه نگرش‌هاي مثبت تري در مورد يادگيري را وسعت مي‌بخشند در گذشته اينگونه بود كه در محاسبه شما دانش‌آموزان را وادار مي‌كرديد تمام انواع محاسبات را انجام دهند، و آنوقت آن‌ها را بر اساس نمرات تقسيم مي‌كرديد زماني بود كه دانش‌آموزان فقط مي‌توانستند نيمي از مسائل را در يك تست مثلاً مسئله‌اي درست حلّ كنند در حال حاضر فرق كرده است با طرز فكر جديد ما هم دانش‌آموزاني را كه دقيقه براي حل مسئله مي‌خواهند مي‌شناسيم و هم آناني را كه دقيقه وقت مي‌خواهند. اين نكتة استاندارد‌هاي جديد ارزيابي است .مدرسه ابتدايي ماتسو استاندارد‌هاي خود را بر اساس برنامة آموزشي منبوشو طرح ريزي كرده  و از مقياس نمره دادن سه نقطه‌اي استفاده مي‌كند استاندارد‌هاي مدارس توسط كميته ‌هاي آموزگاران ايجاد شد هشت كميته وجود داشت، يك كميته براي هر موضوع درسي موجود در برنامة آموزشي اين كميته ‌ها متني به نام گزارش ارزيابي استاندارد بوجود آوردند كه جزئيات سطوح اكتسابي مورد نياز به منظور كسب هر يك از سه نمرة حروفي A ، B و  C را شرح مي‌داد.

ارزيابي تحصيلي

به علّت عدم وجود امتحان ورودي براي مدارس مقدماتي متوسطه، آموزش ابتدايي در ژاپن به جهت امتحان ورودي پايه‌ريزي نمي‌شود. يك ملّم دبستان گفت كه اگر آن‌ها دانش‌آموزان را براي امتحان آماده مي‌ساختند، هدف از آموزش ابتدايي گم مي‌شد مدارس ابتدايي دوستي هيچ كلاس فوق العاده يا تدريس ويژه‌اي براي دانش‌آموزاني فراهم نمي‌آورند كه امتحان ورودي مدارس راهنمايي خصوصي را ميدهند امّا با اين وجود، معلّمان ابتدايي ممكن است به اين دانش‌آموزان توصيه ‌هايي در مورد مطالعة در منزل (كاتي گاكوشو [3] ) ارائه دهند يا آنان را تشويق به اينكار كنند سيا ست يكي از مدارس ابتدايي شهر كيتا اينست كه مشق شب را ممنوع ميداند. امّا معلّمان از كودكان انتظار دارند كه درس آنروز را مرور كرده و درس بعدي را نيز مطالعه كنند معلّمان هم چنين موضوعاتي جهت مطالعة دانش‌آموزان داراي انگيزه پيشنهاد مي‌كنندبا وجوديكه نگراني در مورد آماده سازي دانش‌آموزان ابتدايي در امتحانات وجود ندارد. امّا معلّمان ابتدايي مكرراً از دانش‌آموزان امتحا ناتي بعمل مي‌آورند هدف از اين تست‌ها ارزيا بي دانش‌آموزان و كارآيي دروس است تست‌ها هر تا  هفته يكبار توسط آموزگاران انجام ميشوند و جهت تكميل آن‌ها به دانش‌آموزان حدود دقيقه فرصت داده ميشود دانش‌آموزان در مقايسه با ديگر دانش‌آموزان و بر طبق عملكردشان در اين تست‌ها طبقه بندي نمي‌شوند، امّا به آن‌ها نمره ‌هايي معمولاً در سه مقياس (A ،B، و C) داده ميشود. آموزگاران از اين نمرات براي محاسبة نمرات ترم و براي كارنامه استفاده  مي‌ كنند.ما دريافتيم كه تست‌هاي هوش استا ندارد (تست‌هاي IQ ) نيز در مدارس ژاپن اجرا مي‌شوند. در سطح ابتدايي، به‌عنوان مثال، معلّمان گزارش ميدادند كه به دانش‌آموزان كلاس‌هاي دوّم، چهارم و ششم تست‌هاي هوش گروهي داده  مي‌شود. هدف از اين تست‌هاي هوش، طبق گفتة يك معلّم ابتدايي، تعيين همبستگي و ارتباط نزديك كلاس و نمرات تست‌هاي هوش جهت كمك به تعيين اينست كه آيا دانش‌آموزان با استعداد بالقوة خود عمل  مي‌كنند يا نه. با اين حال، اين معلّم مؤكدّاً تصريح كرد كه او از اين تست‌هاي هوش به هيچ طريق ديگري استفاده نكرده است. اين معلّم ابتدايي اظ‌هار داشت كه نمرات تست‌هاي هوش هرگز به والدين گزارش  نمي‌شوند، چون والدين دانش‌آموزان داراي نمرات بالا امكان دارد كودكان خود را به مطالعه در خانه وادارند و والدين دانش‌آموزان با نمرات پايين امكان دارد ناراحت شوند .

توسعة آموزشي

سيستم آموزش پايه درسطح ابتدايي توسط اصلاح قانون آموزش ابتدايي در سال 1900 برقرار گرديد. در آن هنگام ،‌آموزش پايه 4 ساله بود، اما در سال 1907 تا 6 سال افزايش يافت. انصاف است بگوييم كه بنيانگذار آموزش ابتدايي اجباري موري ارينوري بود ؛ او در سياست آموزشي خود بر تحصيلات دانشگاهي تأكيد داشت. درصد كودكاني كه در مدارس ابتدايي حضور مي‌يافتند، در طول ده سال از 1890 تا 1900 به شدت افزايش پيدا كرد. علت افزايش حضور در مدرسه، صنعتي شدن كشور به شكلي روز افزون در اين دوره و آگاهي مردم از ضرورت آموزش بود. نرخ حضور در مدرسه در سال 1890، 65 درصد پسران و كمتر از 31 درصد دختران بود كه در سال 1910، اين نسبت به ترتيب تا 94 درصد و بيش از 97 درصد افزايش يافت. از آن به بعد،  حضور در مدرسه به حدود 100 درصد رسيد، و در نتيجه بيسوادي از ميان رفت. صنايع كارخانه‌اي در ژاپن رشد سريعي كرد. در نتيجة جنگ جهاني اول و از دهه 10 تا دهه 20 گرايش شديدي به جهاني شدن دموكراسي در زمينة آموزش ابتدايي وجود داشت. تلاش همه جانبه آموزش نوين توسط سازمان‌هاي مختلف و تحت تأثير جنبش‌هاي معاصر در آمريكا و اروپا بشدت ادامه يافت. اگر چه در اين دوره عده‌اي خوا‌هان توسعه آموزش پايه بودند، اما اين اصلاحات آموزشي تا بعد از جنگ جهاني دوم تحقق نيافت .

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1388ساعت 0:20 قبل از ظهر  توسط معصومه شاهسون  |