برنامه ریزی درسی
تعريف برنامه ريزي درسي و برنامه ريزي آموزشي
برنامه درسي محصول برنامه ريزي درسي است. برنامه ريزي درسي curriculum planning يا curriculum development شامل سازماندهي يک سلسله فعاليتهاي ياد دهي و يادگيري به منظور ايحاد تغييرات مطلوب در رفتار يادگيرنده ها و ارزشيابي ميزان تحققق اين تغييرات است. بنابراين فرايند برنامه ريزي درسي شامل سازماندهي فعاليت ها و ارزشيابي مي باشد و هدف آن ايجاد تغييرت مطلوب و محور آن يادگيرنده است.
اما از نظر فيليپ کومز، کارشناس برجسته يونسکو، برنامه ريزي آموزشي (کاربرد تجزيه و تحليل منطقي در آموزش و پرورش به منظور افزايش کارآيي) است. يعني کار برنامه ريز آموزشي، تحليل نظام دار و منطقي مسائل و مشکلات آني و آتي آموزش و پرورش و تلاش به منظور حل اين مشکلات است. اين اقدام نهايتاً بهره وري و کارآيي نظام آموزشي را افزايش خواهد داد و محور آن نظام آموزشي تلقي مي شود. برنامه ريزي آموزشي را مي توان (سازماندهي يا اصلاح فعاليت ها، تجهيز منابع و امکانات آموزشي براي تحقق بهتر اهداف آموزشي) تعريف نمود.
برنامه ریزی درسی و مقایسه آن با برنامه ریزی آموزشی
تعریف برنامه ریزی درسی
برنامه ریزی درسی عبارت است از: سازماندهی یک سلسله از فعالیتهای یاددهی و یادگیری به منظور ایجاد تغییرات مطلوب در رفتار یادگیرنده و ارزشیابی از میزان تحقق این تغییرات است.
تاریخچه تحول برنامه ریزی درسی
1- دوران غیر رسمی 2- دوران رسمی
مراحل برنامه ریزی درسی
1- تعیین هدفهای کلی، بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات
2- طرح ریزی حیطه های برنامه درسی
3- پیش بینی چگونگی اجرای برنامه درسی
4- طرح ریزی و ارزشیابی از برنامه درسی
فعالیتهای برنامه درسی
1- آماده سازی رئوس2- تهیه و تولید مواد آموزشی3- اجرای برنامه درسی
آماده سازی رئوس که شامل
الف) تعیین هدف، که با توجه به ارزشهای رایج در جامعه و روانشناسی یادگیری گزینش می شود.
ب) انتخاب محتوای برنامه درسی
ج) راهبردهای یاد دهی- یادگیری
تهیه و تولید مواد آموزشی، این مرحله شامل:
1- تهیه مواد درسی 2- سازماندهی مواد درسی 3- آزمایش مواد درسی جدید 4- تغییر و اصلاح برنامه
اجرای برنامه درسی
اجرای برنامه که شامل: توزیع برنامه، برقراری نظام اجرائی، کارآموزی مدرسان وتطبیق با نظام امتحانات است.
انواع برنامه ریزی درسی از نظر دامنه و حیطه عمل
1-کلان 2- خرد 3- جامع 4- ویژه 5- محلی 6- ملی
عوامل موثر در طراحی برنامه درسی
1- فراگیران 2- معلمان 3- والدین 4- متخصصان برنامه ریزی
مبانی برنامه ریزی درسی
1-مبنای فلسفی 2- مبنای روانشناختی 3- مبنای جامعه شناختی 4- مبنای تاریخی
مقایسه برنامه ریزی آموزشی و برنامه ریزی درسی
1- برنامه ریزی درسی محدودتر از برنامه ریزی آموزشی است.
2- برنامه ریزی درسی جنبه کیفی، برنامه ریزی آموزشی جنبه کمی دارد.
3- برنامه ریزی درسی با جریان ذاتی تربیت، اما برنامه ریزی آموزشی با ظاهر آموزش سر و کار دارد.
نتيجه گيري
برنامه ریزی درسی جزئی از برنامه ریزی آموزشی است. عده ای از صاحبنظران معتقدند که برنامه ریزی آموزشی و برنامه ریزی درسی دو روی یک سکه اند، تفاوتهای این دو سطحی و در جزئیات مي باشد.